Το Αλεξανδρινό και μετά τα Χριστούγεννα

Το αλεξανδρινό, ονομάζεται και ποϊνσέτια ή «αστέρι της βηθλεέμ» και το επιστημονικό όνομά του είναι Euphorbia pulcherrima (Ευφορβία η κομψότατη). Προέρχεται από το Μεξικό, όπου οι Αζτέκοι το χρησιμοποιούσαν για την παραγωγή κόκκινης βαφής και ως αντιπυρετικό. Ωστόσο του έχουν αποδοθεί τοξικές και αλλεργικές δράσεις.
Σε πολλές χώρες, όπως και στην Ελλάδα, το αλεξανδρινό είναι το δημοφιλέστερο φυτό των Χριστουγέννων, ενώ στην Ισπανία είναι γνωστό ως «λουλούδι του Πάσχα». Το κόκκινο χρώμα που του χαρίζει όμορφη όψη, δεν είναι των ανθέων του, αλλά των φύλλων που σχηματίζουν ροζέτα (στεφάνι) κάτω από τα άνθη και ονομάζονται βράκτια φύλλα. Τα άνθη του είναι μικρά και κίτρινα. Υπάρχουν και ποικιλίες με βράκτια φύλλα χρώματος λευκού, υποκίτρινου, πορτοκαλί, ροζ ή και με διχρωμίες.
Το Αλεξανδρινό αναπτύσσεται ως θάμνος ή δένδρο μέτριας ανάπτυξης, με ύψος 0,6-4 m. Ως φυτό τροπικών περιοχών, δεν αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες, γι’ αυτό και στη χώρα μας χρησιμοποιείται ως φυτό εσωτερικού χώρου. Μπορεί όμως να καλλιεργηθεί και σε εξωτερικό χώρο, σε περιοχές με θερμοκρασίες όχι κάτω των 2οC, σε θέσεις προστατευμένες από το άμεσο ηλιακό φως και τον άνεμο.
Στο φυτό αυτό συμβαίνει κάτι πολύ ενδιαφέρον. Τα επιθυμητά κόκκινα βράκτια φύλλα εμφανίζονται όταν σχηματιστούν τα άνθη. Το ερέθισμα όμως της ανθογονίας, προκαλείται όταν το φυτό δεχθεί συνθήκες μακράς νύχτας/βραχείας ημέρας, στη διάρκεια του 24-ώρου. Ανήκει δηλαδή στην κατηγορία των βραχυήμερων φυτών. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να δεχθεί εναλλαγή 14 ώρες πλήρες σκοτάδι/10 ώρες φως, για πάνω από πέντε συνεχόμενα 24-ωρα. Επειδή όμως η μετάβαση στις συνθήκες αυτές γίνεται σταδιακά, είναι μία διαδικασία που διαρκεί δύο μήνες, περίπου. Συγκεκριμένα, για να συμπέσει η άνθηση με την περίοδο των Χριστουγέννων, πρέπει να αρχίσει η σταδιακή μείωση της έκθεσης στο φως από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο. Στα φυτώρια, ελέγχουν τις συνθήκες φωτισμού καλύπτοντας τα φυτά με μαύρο πανί, για να αυξήσουν έτσι τη διάρκεια της σκοτεινής περιόδου. Ταυτόχρονα, ενισχύουν τον φωτισμό (με λάμπες) κατά τη φωτεινή περίοδο του 24-ώρου, ώστε τα χρώματα του φυτού (κόκκινο και πράσινο) να είναι έντονα και λαμπερά. Εάν δεν επέμβουμε στη φωτοπερίοδο που δέχεται το φυτό μας, αυτό και πάλι θα ανθίσει, αλλά αργότερα. Ίσως γι’ αυτό στην Ισπανία συνδέουν το φυτό αυτό με το Πάσχα.
Το Αλεξανδρινό είναι πολυετές φυτό. Αυτό σημαίνει ότι όταν τα φύλλα του μαραθούν, με την ολοκλήρωση της άνθησης, το φυτό δεν νεκρώνεται, αλλά περνά σε μία περίοδο αδράνειας. Οπότε, μπορεί να διατηρηθεί για τον επόμενο χειμώνα, με περιορισμένη φροντίδα, κυρίως στη διαμόρφωση της κόμης, ώστε να διατηρήσει ωραία όψη.
Περίπου τον Απρίλιο, όταν τα φύλλα μαραθούν, κλαδεύουμε το φυτό, για να ενισχυθεί η δημιουργία νέας βλάστησης. Με το κλάδευμα αφήνουμε 2-3 οφθαλμούς («μάτια») σε κάθε βλαστό. Προσοχή στο λευκό γαλακτώδες υγρό που βγαίνει από τις τομές, γιατί προκαλεί έντονη φαγούρα. Κατά την περίοδο αδράνειας, οι απαιτήσεις του είναι περιορισμένες. Πότισμα 1 φορά ανά 15-20 ημέρες είναι αρκετό. Με την αύξηση της θερμοκρασίας οι οφθαλμοί θα αρχίσουν να αναπτύσσονται και θα εμφανιστούν τα πρώτα φύλλα. Παράλληλα με τον σχηματισμό του φυλλώματος θα πρέπει να αυξήσουμε το πότισμα και να προσθέτουμε ένα υγρό (σύνθετο) λίπασμα, ανά 15-20 ημέρες. Τις πολύ ζεστές ημέρες του καλοκαιριού, μπορεί να χρειαστεί πότισμα κάθε ημέρα.
Στο στάδιο της εμφάνισης των νέων φύλλων το αλεξανδρινό μπορεί να μεταφυτευθεί σε μεγαλύτερη γλάστρα, αν είναι απαραίτητο. Οι κινήσεις θα πρέπει να είναι προσεκτικές για να μην σπάσει η μπάλα χώματος και καταστραφεί η ρίζα του φυτού. Καλό πότισμα είναι απαραίτητο αμέσως μετά τη μεταφύτευση.
Το φυτό πρέπει να τοποθετείται σε χώρο με άπλετο ηλιακό φώς (όχι άμεση ηλιακή ακτινοβολία) και να είναι μακριά από πηγές θέρμανσης και κλιματισμού. Θα σχηματίσει έτσι πυκνό και λαμπερό φύλλωμα, που θα διατηρηθεί έως την ολοκλήρωση της επόμενης ανθοφορίας του.
Η ομορφιά του αλεξανδρινού που εσείς θα έχετε δημιουργήσει θα ανταμείψει την προσπάθειά σας.
Χαρούμενες γιορτές!

DORA GREEN