Ήχος: ένα μέσο βαθύτερης ανακάλυψης

Η μουσική από μόνη της είναι ένα δυνατό εργαλείο που το χρησιμοποιούμε όλοι μας σε καθημερινή βάση. Υπάρχει οπουδήποτε, ακόμα κι αν δεν εκφράζει μια αρμονική μελωδία. Θόρυβοι της πόλης, ο αέρας, τα πουλιά, ο ήχος της θάλασσας, ακόμα και ο θόρυβος της ατμόσφαιρας, όταν βρισκόμαστε έξω από την πόλη, όλα αυτά εκπέμπουν συχνότητες οι οποίες ασυνείδητα οφελούν σε μεγάλο βαθμό, τόσο το σώμα μας όσο και την ψυχολογία μας. Αν στρέψουμε όλη μας την επίγνωση σε αυτούς τους θορύβους/δονήσεις, θα παρατηρήσουμε ότι δρουν πάνω μας με έναν περίεργο τρόπο, που μερικές φορές είναι δύσκολο να περιγράψουμε πώς και τι νιώσαμε.

Η ηχοθεραπεία, μπορει να θεωρηθεί ως μια ευεξία της νέας εποχής, αλλά αντιθέτως υπάρχει από τα αρχαία χρόνια. Είναι μια τεχνική που εφαρμόζεται αιώνες τώρα. Ξεκινώντας από την αρχαία Ελλάδα σε χώρους ίασης και αποκατάστασης, όπως η Δωδώνη και οι Δελφοί, χρησιμοποιούσαν την μουσική ως το βασικό μέσο σε τελετές που διοργάνωναν για άτομα που είχαν κάποια ασθένεια ή ήταν ψυχολογικά ασταθή. Η ουσιαστική δράση της ηχοθεραπείας, στοχεύει στον συγχρονισμό των εγκεφαλικών κυμάτων ώστε να έρθει το άτομο σε μια βαθιά κατάσταση χαλάρωσης, βοηθώντας στην αποκατάσταση των δονητικών συχνοτήτων των κυττάρων του σώματος μας, πίσω στο φυσιολογικό. Αυτό επιτυγχάνεται είτε με την χρήση οργάνων (therapeutic singing bowls, gongs showers) είτε με την ίδια την ανθρώπινη φωνή (mantras, bhramari pranayama).

Αν θελήσουμε να εμβαθύνουμε περισσότερο στον ορισμό της ηχοθεραπείας, σε ένα πιο φιλοσοφικό και πνευματικό επίπεδο, θα πρέπει να στρέψουμε την σκέψη μας στην ενέργεια, την συχνότητα και τις δονήσεις, ώστε να μάθουμε πώς λειτουργεί το σύμπαν και τα μυστικά του. Αν σκεφτούμε τα λεγόμενα του επιστήμονα Νικόλα Τέσλα, πέρα από την επιστημονική σημασία του, και το αναλύσουμε μέσα από ένα φιλοσοφικό πρίσμα θα δούμε ότι εν τέλει αυτή η συμπαντική ενέργεια βρίσκεται μέσα μας, και για να μπορέσουμε να συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος και την ισχύ της, θα πρέπει να στραφούμε προς τα μέσα και να συγχρονιστούμε με αυτήν. Μόνο τότε θα καταλάβουμε ποιοι πραγματικά είμαστε, από τι είμαστε φτιαγμένοι, πως υπάρχουμε σε αυτό το σύμπαν και πολλά άλλα παρόμοια υπαρξιακά ζητήματα. Γιατί, αν δεν αμφισβητήσεις την ίδια σου την ύπαρξη πώς αλλιώς θα μάθεις ποιος πραγματικά είσαι;

Σε αυτό έρχεται να βοηθήσει ο διαλογισμός, που συνδυαστικά με την ηχοθεραπεία έρχεται να σε βάλει βαθύτερα σε αυτό το ταξίδι της ανακάλυψης. Αυτή την εναλλακτική μέθοδο θεραπείας την χρησιμοποιούν πλέον και στην δημόσια υγεία, όπως για παράδειγμα σε νοσοκομεία, καθώς έχει αποδειχθεί πόσο ευεργητικά είναι τα αποτελέσματα που αποφέρει σε άτομα που υποφέρουν από άγχος, τραυματικές εμπειρίες, ψυχολογικές ασθένειες, ακόμα και σε άτομα που θρηνούν την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Μια ακόμα παρόμοια τεχνική, που αξίζει να αναφερθεί είναι η μέθοδος Μορίτα, που πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα. Η συγκεκριμένη θεραπεία εστιάζει στο πώς οι άνθρωποι εκλαμβάνουν τα συναισθήματα που τους προκαλούνται και πώς αυτοί στην συνέχεια πρέπει να τα αποδεχτούν και να τα καλοσορίσουν στον εαυτό τους. Μέσα από μια σειρά κάποιων session με τον ειδικό ψυχολόγο, ο άνθρωπος καλείται να δράσει πάνω στα ερωτήματα που του θέτονται με σκοπό τη δημιουργία καινούργιων συναισθημάτων, διαφορετικών από αυτά που είχε δημιουργήσει εξ αρχής, ώστε να ανακαλύψει ξανά ποιος είναι, ποιος ειναι ο σκοπός στη ζωή του. Μια αναγέννηση.

Εξάλλου, αυτό προσφέρει και η yoga, σαν μορφή κουλτούρας, ιδεολογίας, τρόπο ζωής. Κάτω από αυτήν την τεράστια ομπρέλα της λέξης yoga, υπάρχουν πολλοί τρόποι να εξερευνήσει κάποιος τι έχει να του προσφέρει. Από την εκγύμναση του σώματος και του νου, την ενσυνειδητότητα των καθημερινών του ασχολιών, την ηχοθεραπεία – ηχομασάζ μέχρι και την ανακάλυψη του προσωπικού του ικιγκάι (σκοπός ζωής), όπως συνηθίζουν να λένε οι Ιάπωνες. Είναι ένας ολιστικός τρόπος ζωής που σου δίνει το έναυσμα να ανακαλύψεις τα βαθύτερα μυστικά του εαυτού σου, αυτά που στην καθημερινότητα αποκρύπτονται και αρνείσαι να τα αντιμετωπίσεις.

Για να έρθεις πιο κοντά στον εαυτό σου υπάρχουν οι τεχνικές διαλογισμού, όπου ο καθένας μας μπορεί να ξεκινήσει αυτό το ταξίδι, αρκεί να υπάρχει επιμονή και συνέπεια. Συνδυαστικά με την ηχοθεραπεία, που έρχεται να ενισχύσει την ροή του διαλογισμού, ο ασκούμενος μπαίνει σε πιο βαθιές αναζητήσεις. Μερικές από αυτές τις τεχνικές θα αναλυθούν στη συνέχεια.

Singing Bowls

Τα singing bowls χρησιμοποιούνται στον πολιτισμό του Θιβέτ απο τον 12ο αιώνα. Από τότε έως και σήμερα χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς, όπως το ηχομασάζ και την ηχοθεραπεία. Επίσης χρησιμοποιούνται και για διαλογισμό, βαθιά χαλάρωση, μείωση του άγχους αλλά και για την εξισορρόπηση των charka. Υπάρχουν διαφορετικά μεγέθη bowls, που το κάθενα παράγει διαφορετικό ήχο/συχνότητα, και επηρεάζουν το καθένα διαφορετικά το σώμα και τον εγκέφαλο. Για παράδειγμα, οι ψηλές συχνότητες είναι αυτές που μας κάνουν να αισθανόμαστε το αίσθημα της χαράς και της ευφορίας, ενώ οι χαμηλές συχνότητες, που ονομάζονται και συμπατικές, είναι αυτές που μας γειώνουν και έχουμε την τάση να συνδεόμαστε άμεσα με αυτές, καθώς οι συχνότητες που εκπέμπουν είναι παρόμοιες με αυτές που λαμβάναμε όταν ήμασταν ακόμα έμβρυα. Συνδυαστικά, έρχονται τόσο οι ψηλές όσο και οι χαμηλές συχνότητες να εξισορροπήσουν το αριστερό με το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου, καθώς και όλα τα κύτταρα του σώματος να πάλλονται σε αυτές τις συχνότητες που είναι άκρως αναζωογονητικό. Το ίδιο συμβαίνει και όταν υπάρχει πόνος σε κάποιο μέρος του σώματος, όπως στη μέση, αυχένα, πόδια, χέρια κλπ. Σε αυτή την περίπτωση η θεραπεία γίνεται με την επαφή, δηλαδή με την τοποθέτηση του bowl στο καταπονημένο σημείο του σώματος και στη συνέχεια οι δονήσεις και οι ήχοι θεραπεύουν και καταπραϋνουν το σημείο αυτό.

Binaural Beats and Guided meditation

Πέραν όμως των αναλογικών μέσων, υπάρχει και το ψηφιακό μέσο που είναι προσβάσιμο σε όλους, καθώς οποιοσδήποτε μπορεί να το χρησιμοποιήσει από το σπίτι του. Η μέθοδος των binaural beats είναι τόσο απλή αλλά τόσο ευεργητική για το στρες και το άγχος. Αυτή η θεραπεία αυτοβοήθειας είναι συνήθως διαθέσιμη με τη μορφή ηχογραφήσεων που ακούει ένα άτομο στα στερεοφωνικά ακουστικά. Ουσιαστικά είναι η αναπαραγωγή συχνοτήτων, συνήθως μικρότερες από 1.000Hz, ώστε να γίνονται αντιληπτές από τον εγκέφαλο, και καταφέρνει να εξισορροπήσει το δεξί με το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου. Συμπληρωματικά, σε αυτόν τον ψηφιακό τρόπο ευεξίας έρχεται να συνεισφέρει και ο καθοδηγούμενος διαλογισμός. Συνήθως απευθύνεται σε άτομα πουχρειάζονται μια μικρή καθοδήγηση ώστε να μπορέσουν να ανακαλύψουν βαθύτερα τον εαυτό τους, με μια ζεστή και καλοσυνάτη ανθρώπινη φωνή. Στο background συχνά ακούγεται ένα ambient είδος μουσικής που συνοδεύει την ομιλία.

Mantras / Voice Meditation

Εκτός από τα αναλογικά και ψηφιακά μέσα, υπάρχει και το φυσικό μέσο, η φωνή μας. Αυτή που μας δόθηκε από τη φύση για την ομιλία αλλά και για το τραγούδι. Η χρήση της φωνής υπάρχει από τα πρώτα χρόνια του ανθρώπινου είδους, τότε που δεν είχε διαμορφωθεί κάποια γλώσσα και αυτό ήταν το μοναδικό μέσο ως μορφή επικοινωνίας. Η γιόγκα, από την άλλη, έρχεται να μας πάει πίσω σε αυτές τις ρίζες, ώστε να ανακαλύψουμε αυτές τις πρωτόγονες αξίες μας και να θυμηθούμε. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και με τα mantras. Χωρίς να αντιλαμβανόμαστε το τι σημαίνουν, με τους ήχους/δονήσεις που παράγουμε εμείς οι ίδιοι, προφέροντας το mantra “AUM” για παράδειγμα, εστιάζουμε στη φωνή μας, στην αναπνοή μας, σε αυτά και μόνο που είναι αρκετά ώστε να μας φέρουν στο παρόν και να πάψει ο εγκέφαλος να μας παρασύρει με τις σκέψεις του. Μια ακόμα εξίσου ευεργητική τεχνική είναι η Bhramari Pranayama (το βουητό της μέλισσας), όπου κλείνοντας τα αυτιά με τους δείκτες μας, δημιουργούμε έναν τόνο με την φωνή μας και έτσι το εσωτερικό της κεφαλής λειτουργεί σαν ηχείο που ανακλά την ίδια σου τη φωνή.

Επομένως, με τον ήχο ως μέσο, μας δίνεται η ευκαιρία να εμβαθύνουμε στον εσωτερικό μας κόσμο, να παρατηρήσουμε, να ανακαλύψουμε και να κάνουμε μια ενδοσκόπιση που θα μας δείξει το ποιοι πραγματικά είμαστε και πώς λειτουργούμε σε καθημερινή βάση. Το μόνο που χρειάζεται είναι να στρέψουμε την επίγνωσή μας στην ενσυνειδητότητα και απλά να μείνουμε μόνοι μας με την αναπνοή μας και να ακούσουμε. Είμαι σίγουρος πως μέσα σε αυτήν την απέραντη σιωπή που θα δημιουργήσουμε, θα ακούσουμε αυτά που χρειαζόμαστε.

Έτσι, για το τέλος, θα ήθελα να κάνω μια μικρή κατάθεση ιδεών και να αναφερθώ στο πώς σαν άνθρωποι έχουμε απομακρυνθεί τόσο πολύ από την αληθινή μας φύση. Δρούμε και ζούμε ασυνείδητα το περισσότερο μέρος της καθημερινότητάς μας και αυτό είναι το πιο τρομακτικό, ότι έχουμε βάλει τον αυτόματο πιλότο και έχουμε επιτρέψει στο μυαλό μας να παίρνει τις αποφάσεις για εμάς. Για τους περισσότερους η ενσυνειδητότητα είναι ασυνείδητα μπλοκαρισμένη και όταν προσπαθήσεις να φέρεις την επίγνωσή σου στο πιο απλό πράγμα, όπως το να τρως ένα γεύμα ή να οδηγείς σε ένα όμορφο ηλιοβασίλεμα, ξαφνικά βλέπεις λίγο πιο καθαρά. Αρχίζεις να νιώθεις την υφή του φαγητού, την μυρωδιά του, το χρώμα του ή πως αυτό το ηλιοβασίλεμα που βλέπεις τώρα, δεν θα είναι ποτέ ξανά ίδιο, αρχίζεις να ζεις πιο πολύ στο παρόν. Έχουμε προγραμματίσει όμως με τέτοιον τρόπο τον εγκέφαλό μας ώστε να βλέπουμε και να κρίνουμε το παρόν μας μέσα από την ματιά του παρελθόντος, κάτι που διαστρεβλώνει το παρόν. Και επειδή μέσα από το παρελθόν μας έχουμε χτίσει τον χαρακτήρα μας, νομίζοντας ότι όντως αυτοί είμαστε, επαναπαυόμαστε και αποδεχόμαστε αυτά που έχουμε ήδη χωρίς να θέλουμε να βγούμε έξω από το comfort zone μας και να δοκιμάσουμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα. Ας απομακρύνουμε την προκατάληψη και τον φόβο για το άγνωστο και ας αγκαλιάσουμε τους γύρω μας αλλά και τον εαυτό μας ώστε να μπορέσουμε να ζήσουμε μια ζωή με λιγότερο συναισθηματικό, σωματικό αλλά και ψυχολογικό πόνο. Ας αγκαλίασουμε την yoga.

Namaste!

 

Υπογράφει ο Στέλιος Δάφτσος.