Η Γιόγκα και τα Οφέλη μεγαλώνοντας

Γιόγκα είναι η ένωση νου, σώματος και ψυχής. Ισορροπία, αρμονία, πληρότητα …η δύναμη του τώρα, το “Γνώθι σαυτόν”, πόσο δύσκολο να χωρέσεις αυτή την πρακτική σε έναν ορισμό.

Όπως ένας γλύπτης σμιλεύει την πέτρα και απομακρύνει το περιττό υλικό γύρω από αυτήν για να αποκαλύψει την τελειότητα που υπάρχει μέσα σε αυτήν, με τον ίδιο τρόπο, σύμφωνα με τη γιόγκα έχουμε μέσα μας την τελειότητα, έχουμε ειρήνη, κατανόηση, συμπόνια, γνώση, αλλά εξαιτίας της καθημερινότητάς μας, των προβλημάτων, των φόβων και της κατάστασης της υγείας μας δεν είμαστε σε θέση να τα εκφράσουμε. Με την πρακτική της γιόγκα αρχίζουμε σιγά σιγά να βελτιώνουμε την υγεία μας και να απομακρύνουμε τις εντάσεις του νου, και έτσι μπορεί να εκδηλωθεί η εσωτερική αληθινή μας φύση.

Πρώτα ξεκινάμε από το φυσικό μας σώμα επιφέροντας αρμονία και ισορροπία . Αυτό το πετυχαίνουμε με διάφορες τεχνικές καθαρισμού της hatha yoga, με τις σωματικές ασκήσεις (asana), με τις αναπνευστικές μεθόδους (pranayama). Όταν κατακτήσουμε την ισορροπία αυτή, δουλεύουμε στο νοητικό επίπεδο για να φέρουμε αρμονία και χαλάρωση στον νου. Αυτό επιτυγχάνεται με τις πρακτικές όπως η Γιόγκα Νίντρα, το Άνταρ Μον και πολλές άλλες.

Γνωρίζουμε ότι χρησιμοποιούμε μόνο το 10% των δυνατοτήτων του εγκεφάλου μας και ότι δεν είμαστε πλήρως εξελιγμένοι ακόμα. Όλες οι μέθοδοι της γιόγκα, ο διαλογισμός, οι σωματικές πρακτικές, οι αναπνευστικές τεχνικές, η χαλάρωση, η συγκέντρωση στοχεύουν στην αφύπνιση του υπολοίπου 90% του εγκεφάλου ώστε να μπορέσει ο νους να εκφραστεί, να μπορούμε να ανταποκρινόμαστε σε κάθε περίσταση της ζωής μας αποτελεσματικά και να φτασουμε τελικά σε μία κατανόηση της βαθύτερης πραγματικότητας μέσα μας. Ο Χριστός είπε “Η Βασιλεία των Ουρανών βρίσκεται μέσα μας”. Ο Πλάτων είπε “ο δρόμος για τον Εαυτό βρίσκεται μέσα σας”. Και οι αρχαίοι Έλληνες είχαν στους ναούς τους επιγραφές που έλεγαν ότι ο άνθρωπος πρέπει να στραφεί προς τα μέσα για να ανακαλύψει τον εαυτό του. “Γνώθι σαυτόν”.

Ο άνθρωπος μεγαλώνοντας έχει να αντιμετωπίσει τη φυσική φθορά που φέρνει ο χρόνος στο σώμα και στον νου. Η σωματική φθορά μας εμποδίζει να κάνουμε πράγματα που αγαπάμε όπως και πράγματα που βοηθούν τους άλλους. Ως αποτέλεσμα πέφτει η ψυχολογία μας καθώς αισθανόμαστε αδύναμοι και ανήμποροι και μερικές φορές άχρηστοι. Σε νοητικό επίπεδο αρχίζουμε να ξεχνάμε καθώς οι εγκεφαλικές μας λειτουργίες φθίνουν.

Με την πρακτική της γιόγκα μπορούμε να επιβραδύνουμε την διαδικασία της γήρανσης στο σώμα και στο νου και να μεγαλώνουμε με χάρη.

 

Βελτίωση Ισορροπίας

Η αιτία των πτώσεων στους ηλικιωμένους είναι συχνά πολύ-παραγοντική και δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη αιτία για την πλειοψηφία των περιπτώσεων. Συχνά ωστόσο ενοχοποιείται το σύστημα ισορροπίας, ως ένα σύστημα ενοποίησης πληροφοριών που έρχονται από πολλές πηγές: όραση, σήματα από την παρεγκεφαλίδα, από τις αισθήσεις των αρθρώσεων και από τα βασικά σπονδυλικά αντανακλαστικά.

Σύμφωνα με μια νέα έρευνα του Κέντρου Μελέτης Βάδισης του Πανεπιστημίου Temple, η Γιόγκα βοηθάει την ισορροπία και τη σταθερότητα και μειώνει αποτελεσματικά την πιθανότητα για σοβαρές πτώσεις στους ηλικιωμένους. Ο Δρ. Jinsup Song και οι συνεργάτες του στο Σχολείο Ποδιατρικής (School of Podiatric Medicine) και στο Κολλέγιο Επαγγελμάτων Υγείας (College of Health Professions) μελέτησαν τα αποτελέσματα ενός συγκεκριμένου προγράμματος Iyengar Yoga σε 24 εθελοντές, που ήταν όλες γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών.

Μετά από την ολοκλήρωση του προγράμματος που διήρκεσε εννέα εβδομάδες όλοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν αύξηση της ταχύτητας στο δρασκέλισμα, βελτίωση στη στήριξη στο ένα πόδι και σιγουριά στη βάδιση και στην ισορροπία, καθώς επίσης αυξημένη ελαστικότητα στα κάτω άκρα. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες έγιναν πολύ καλύτεροι στο να ανακατανέμουν την πίεση στις πατούσες των ποδιών τους.

Για τους ηλικιωμένους αυτό σημαίνει μια πολύ βελτιωμένη αυτοπεποίθηση στην ισορροπία τους και στην αύξηση της κινητικότητάς τους, κάτι που με τη σειρά του βοηθάει στην πρόληψη των πτώσεων.

Ίσως αυτό που δείχνει η έρευνα να είναι ότι οι πτώσεις στους ηλικιωμένους οφείλονται στο γεγονός ότι σταματούν να χρησιμοποιούν τους μηχανισμούς που υποστηρίζουν την ισορροπία, κάτι που μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προαχθεί μέσα από κατάλληλα διαμορφωμένα προγράμματα γιόγκα.

Σύμφωνα με μιά άλλη έρευνα, Αυστραλών ερευνητών αυτή τη φορά, η συμμετοχή σε μαθήματα γιόγκα μπορεί να βελτιώσει την ισορροπία των ηλικιωμένων και έτσι μειώνεται ο κίνδυνος των πτώσεων. Ερευνητές από το George Institute of global Health Αυστραλίας κατέληξαν ότι βελτιώνει την ισορροπία σε άτομα πάνω από 60 ετών με αποτέλεσμα την ανεξαρτησία τους και την μείωση του κόστους της υγείας. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Αυστραλία 1/3 του πληθυσμού τραυματίζεται από πτώσεις με συνέπεια πολλές μέρες στο νοσοκομείο, φυσικοθεραπείες και βοήθεια στο σπίτι. Οι πτώσεις αφορούν 1 εκ. Αυστραλούς. Σύμφωνα με την έρευνα μέχρι το 2050 το 25% του πληθυσμού (10.5 εκ.άνθρωποι) θα είναι πάνω από 65 χρονών κι αν ο δείκτης πτώσεων παραμείνει ο ίδιος μέχρι το 2050 περίπου 2,5 εκ. Αυστραλοί θα κοστίσουν στο σύστημα υγείας 1.4 δις.

 

Πόνοι στη Μέση

Ένα άλλο πρόβλημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε μεγαλώνοντας είναι οι πόνοι στην περιοχή της μέσης. Πάνω από το 80% του πληθυσμού των ανθρώπων στις πόλεις  θα αντιμετωπίσει πόνους στη μέση στην διάρκεια της ζωής του σύμφωνα με την έρευνα του Mc Master University. To αποτέλεσμα είναι πολλές χαμένες εργατοώρες και πρώτη αιτία επίσκεψης στον ορθοπεδικό. Σε μερικούς ασθενείς το πρόβλημα γίνεται έντονο και χρόνιο με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η διάθεσή τους και γενικά η ποιότητα ζωής τους. Δεν είναι λίγοι οι ασθενείς που καταφεύγουν σε ψυχοφάρμακα καθώς τους βοηθούν να μειώνονται οι πόνοι και να φτιάχνει η διάθεσή τους. Η λήψη φαρμάκων μπορεί να ανακουφίζει αλλά δεν φτάνει στην πραγματική αιτία που είναι η κακή στάση του σώματος, η καθιστική ζωή και η έλλειψη άσκησης. Επίσης η φαρμακευτική αγωγή φέρνει παρενέργειες στο σώμα και στον νου. Άλλη έρευνα που διήρκεσε 3 χρόνια και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Spine” αποκάλυψε πως ομάδα εθελοντών που επέλεξε τη γιόγκα ως μέθοδο καταπολέμησης του πόνου στη μέση εμφάνισε βελτίωση διάθεσης, λιγότερο πόνο και βελτιωμένη λειτουργικότητα σε σχέση με την ομάδα που ακολούθησε συμβατική θεραπεία. Αυτές οι αλλαγές όπως δήλωσε η Kimbely Williams ήταν στατιστικά σημαντικές και από κλινικής άποψης διατηρήθηκαν για 6 μήνες μετά το τέλος της πρακτικής της γιόγκα. Στην έρευνα έλαβαν μέρος 90 εθελοντές με ελαφριά ή μέτρια δυσλειτουργία. Οσοι ακολουθούσαν τα μαθήματα γιόγκα ασκούνταν για 90 λεπτά δύο φορές την εβδομάδα για συνολικά 24 εβδομάδες και εκτελούσαν στάσεις που στόχευαν στην ανακούφιση του πόνου.

Μιά θεραπευτική μέθοδος λοιπόν είναι η γιόγκα καθώς εμπεριέχει τη σωματική άσκηση (asana) , τη χαλάρωση και τη σωστή αναπνοή.

Πρόσφατη έρευνα σε δείγμα 10 ατόμων από 967 που παρουσίαζαν πόνους στη μέση, έδειξε πως με τη γιόγκα έχουμε εμφανή βελτίωση από τον πόνο και το σώμα αρχίζει  να απολαμβάνει τις ευεργετικές ιδιότητες της πρακτικής μέσα σε ένα διάστημα 3 μηνών. Στη διάρκεια ενός έτους παρουσιάστηκαν ακόμα μεγαλύτερες βελτιώσεις. Η γιόγκα δεν έχει συνδεθεί με καμία παρενέργεια. Αντιθέτως με τις σωματικές ασκήσεις (asana), με τις τεχνικές αναπνοής (pranayama) και το διαλογισμό φέρνουμε ζωτικότητα και ζωντάνια στο σώμα, υγεία, πνευματική και ψυχική ισορροπία στους ηλικιωμένους.

 

Διαχείριση Άγχους και Κατάθλιψη

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε μεγαλώνοντας και μπαίνοντας στην τρίτη ηλικία, αν όχι και πιό πρίν, είναι η διαχείριση τους άγχους και η κατάθλιψη.

Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Journal of alternative and complementary medicine” με θέμα την απομάκρυνση του στρες και της κατάθλιψης μέσω της γιόγκα διαπιστώθηκε ότι οι ασκήσεις γιόγκα, ο διαλογισμός και οι τεχνικές αναπνοής (pranayama) βοηθούν στην ανακούφιση από τα συμπτώματα. Όπως φάνηκε από τις εξετάσεις μετά από μία ώρα γιόγκα, οι άνθρωποι που έλαβαν μέρος στην έρευνα παρουσίασαν άνοδο στο επίπεδο του νευροδιαβιβαστή GABA. Τα χαμηλά επίπεδα συνδέονται με το άγχος και την κατάθλιψη.

Η Dr Chris Streeter ερευνήτρια Ψυχιατρικής και Νευρολογίας στο Boston University School of Medicine, δήλωσε πως είναι σχεδόν σίγουρη πως αυτή η πρώτη έρευνα αποδεικνύει ότι υπάρχει πραγματική και μετρήσιμη αλλαγή στο επίπεδο αυτού του σημαντικού νευροδιαβιβαστή μετά από παρέμβαση που σχετίζεται με τον τρόπο ζωής όπως η γιόγκα. Η ερευνήτρια πιστεύει πως η γιόγκα μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο όπλο στην καταπολέμηση του άγχους και της κατάθλιψης.

Στην έρευνα έλαβαν μέρος 8 εθελοντές που έκαναν ασκήσεις γιόγκα για μεγάλο διάστημα και 11 που δεν ασχολούνταν με αυτήν. Οι εθελοντές ήταν υγιείς ενώ κανείς δεν είχε διαγνωστεί με σοβαρή ψυχική νόσο.

Στην αρχή της έρευνας μετρήθηκαν τα επίπεδα του νευροδιαβιβαστή. Στην συνέχεια οι 8 έκαναν και διαλογισμό για μία ώρα ενώ ή αλλη ομάδα απλώς διάβαζε. Στην πορεία διαπιστώθηκε ότι το επίπεδο του νευροδιαβιβαστή παρουσίασε αύξηση κατά 27% στην ομάδα που έκανε γιόγκα ενώ η άλλη ομάδα δεν παρουσίασε αυτήν την αλλαγή. Η ερευνήτρια συμφωνεί πως η έρευνα είναι μόνο η αρχή.

 

Θέματα Ύπνου

Σύμφωνα με τις έρευνες, τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε πτώση της ποιότητας και της ποσότητας σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και ειδικότερα από τη μέση ηλικία και μετά.

Η γιόγκα, ο διαλογισμός και οι αναπνευστικές ασκήσεις μπορεί να μας βοηθήσουν να βελτιώσουμε την ποιότητα του ύπνου μας. Μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι είμαστε σε θέση να κοιμηθούμε πιο εύκολα και πιο βαθιά όταν ασκούμαστε στην πρακτική της γιόγκα με συνέπεια.

Ιδανικά, πρέπει να κοιμόμαστε από έξι έως εννέα ώρες κάθε βράδυ. Ο ποιοτικός ύπνος συνδέεται συχνά με την απώλεια βάρος. Μια μελέτη του 2018 διαπίστωσε ότι τα άτομα που είχαν περιορισμένο ύπνο πέντε φορές την εβδομάδα έχασαν λιγότερο λίπος συγκριτικά με την ομάδα που ακολούθησε κανονικό πρόγραμμα ύπνου.

Η Γιόγκα Νίντρα είναι μια μορφή καθοδηγούμενης χαλάρωσης που κάνουμε ξαπλωμένοι. Η πρακτική μπορεί να βοηθήσει να κοιμηθούμε πιο βαθιά, καθώς επίσης να αυξήσουμε την αντιληπτική μας ικανότητα.

Μια μικρή μελέτη του 2018 διαπίστωσε ότι οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που έκαναν Γιόγκα Νίντρα για οκτώ εβδομάδες αύξησαν τα επίπεδα της αντίληψής και της ευαισθητοποίησης τους.

Το Εθνικό Ίδρυμα Ύπνου των ΗΠΑ επισημαίνει ότι η γιόγκα δεν είναι απλώς επωφελής για τη βελτίωση της δύναμης του πυρήνα, την ευλυγισία και τον περιορισμό των επιπέδων του στρες. Μπορεί επίσης να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου.

Βάσει αυτής της έρευνας, όταν άνθρωποι που πάσχουν από αϋπνία κάνουν καθημερινά γιόγκα, μπορούν να κοιμούνται για περισσότερες ώρες, καθώς και να ξανακοιμηθούν πιο γρήγορα όταν ξυπνήσουν στη μέση της νύχτας.

 

Εμμηνόπαυση

Μερικές συνεδρίες γιόγκα την εβδομάδα μπορεί να συντελέσουν στην ανακούφιση των προβλημάτων ύπνου και των άλλων αρνητικών επιδράσεων που έχει η εμμηνόπαυση, δείχνει μικρής κλίμακας αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Menopause.

Η Δρ Έλενα Χατσουλ και οι συνεργάτες της με τυχαία επιλογή χώρισαν 44 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες σε τρεις ομάδες. Δεκαπέντε δεν ακολούθησαν καμία θεραπεία, 14 έκαναν ασκήσεις με φυσικοθεραπευτή δύο φορές την εβδομάδα και 15 συμμετείχαν σε μαθήματα γιόγκα δύο φορές την εβδομάδα.

Οι συνεδρίες γιόγκα περιλάμβαναν μια σειρά ασκήσεων και θιβετιανών τεχνικών για έντονη και γρήγορη αναπνοή.

Μετά από τέσσερις μήνες, οι γυναίκες της ομάδας γιόγκα ανέφεραν λιγότερα προβλήματα σχετικά με την εμμηνόπαυση, συγκριτικά με εκείνες που δεν ακολούθησαν καμία θεραπευτική τεχνική.

Συγκεκριμένα, οι συμμετέχουσες είχαν συμπληρώσει ειδικά ερωτηματολόγια πριν και μετά τη συμμετοχή στη μελέτη. Ένα ερωτηματολόγιο, ταξινομούσε τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης σε μια κλίμακα από το 0 έως το 18 (ήπια), από το 18 έως το 35 (μέτρια) και από το 35 και άνω (οξεία). Μετά από τέσσερις μήνες, οι γυναίκες που είχαν κάνει γιόγκα είχαν μέσο όρο βαθμολογία 12,4, ενώ οι γυναίκες χωρίς θεραπεία 19,9.

Στο ερωτηματολόγιο για τον ύπνο, με διακύμανση από το 0 έως το 28 (σοβαρή αϋπνία), οι συμμετέχουσες στα μαθήματα γιόγκα είχαν μέση βαθμολογία 9,7, ενώ οι ομάδα που δεν έκανε καμία θεραπεία 13,7.

Οι γυναίκες συχνά κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης βιώνουν εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, άγχος και ευερεθιστότητα, ενώ πολλές αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου και ατονίας. Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης μπορεί να ανακουφίσει κάποια από αυτά τα προβλήματα, αλλά ενέχει και κινδύνους όπως η καρδιακή νόσος, το εγκεφαλικό επεισόδιο και ο καρκίνος του μαστού, σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης Women’s Health Initiative που δημοσιεύθηκε το 2002.

Έκτοτε, όλο και λιγότερες γυναίκες κάνουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης και πολλές έχουν αναζητήσει εναλλακτικές μεθόδους αντιμετώπισης των εμμηνοπαυσιακών προβλημάτων, όπως η βοτανοθεραπεία. Ωστόσο, μελέτες απέδειξαν ότι και οι εναλλακτικές θεραπείες τελικά δεν είναι αποτελεσματικές.

Ωστόσο, αρκετές ερευνητικές ομάδες έχουν διαπιστώσει ότι η γιόγκα μειώνει τα επίπεδα του στρες στον οργανισμό και χαλιναγωγεί την δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.

Η Δρ Κάθριν Μπουθ-Λα Φόρς που μελετά τις εναλλακτικές θεραπείες για την εμμηνόπαυση στην Νοσηλευτική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον εξηγεί πως οι γιατροί αρχίζουν πλέον να συστήνουν τη γιόγκα όχι μόνο για την εμμηνόπαυση, αλλά και για άλλες καταστάσεις.

 

Υπέρταση

Η υπέρταση επηρεάζει 1 στους 3 Αμερικανούς. Νέα μελέτη αποδεικνύει ότι μία ώρα γιόγκα την ημέρα χαμηλώνει την πίεση και βοηθά τα άτομα που έχουν προϋπέρταση να μην χρειαστεί να αντιμετωπίσουν την υπέρταση μελλοντικά. Η υπέρταση οδηγεί σε καρδιοπάθεια και σε εγκεφαλικά επεισόδια.

Η γιόγκα μπορεί να αποδειχθεί σύμμαχος στην προσπάθεια μείωσης της υψηλής αρτηριακής πίεσης. Σύμφωνα με μια μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης η γιόγκα θα μπορούσε να βοηθήσει άτομα με ήπια ή μέτρια υπέρταση να μειώσουν τα επίπεδα της αρτηριακής τους πίεσης.

“Μέχρι στιγμής φαίνεται πολύ ελπιδοφόρο το γεγονός πως η γιόγκα μπορεί να είναι μια χρήσιμη θεραπεία για τους ασθενείς με ήπια έως μέτρια υπέρταση που θέλουν να αποφύγουν τη χρήση φαρμάκων, θα μπορούσε επίσης να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε άλλες αλλαγές στον τρόπο ζωής”, δήλωσε η ερευνήτρια δρ Debbie Cohen, του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια.

Στη μελέτη συμμετείχαν 120 άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 50 χρόνια. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 3 ομάδες και το πρόγραμμα διήρκεσε συνολικά 24 εβδομάδες.

Η μία ομάδα έκανε γιόγκα 2 ή 3 φορές την εβδομάδα, η δεύτερη ομάδα ακολούθησε ένα πρόγραμμα διατροφής και η τρίτη ομάδα ακολούθησε πρόγραμμα γιόγκα και διατροφής. Οι μετρήσεις έγιναν μια φορά  στην αρχή, έπειτα στις 12 εβδομαδες και τέλος στις 24 εβδομάδες.

Όσοι έκαναν γιόγκα μείωσαν την αρτηριακή τους πίεση από την 12η εβδομάδα κιόλας και τη διατήρησαν στα ίδια επίπεδα έως την  ολοκλήρωση του προγράμματος.

Θετικά αποτελέσματα στην μείωση της αρτηριακής πίεσης βέβαια παρουσίασαν και οι συμμετέχοντες στα άλλα δύο προγράμματα.

 

Συνοψίζοντας καθώς μεγαλώνουμε το σώμα μας χάνει την ελαστικότητά του, γίνεται ασταθές, αργό, αδύναμο και με μειωμένες αντοχές. Οι μύες μας χάνουν την ελαστικότητά τους και το δέρμα μας χαλαρώνει. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουμε την ευλυγισία μας και να οδηγούμαστε στην αστάθεια. Η απώλεια της μυϊκής μάζας και η οστεοπενία εμφανίζονται και μπορούν οδηγήσουν στην απώλεια της δύναμής μας, στην αστάθεια και στην μείωση της αντοχής μας.

Ενώ είναι δύσκολο να χτίσουμε μυϊκή μάζα δεν είναι και αδύνατο. Η γιόγκα μας βοηθά να διατηρήσουμε την μυϊκή μας μάζα και να χτίσουμε και άλλη. Για παράδειγμα μπορεί να υποφέρουμε απο οστεοπενία λόγω γενετικής προδιάθεσης αλλά και λόγω έλλειψης άσκησης καθώς η κίνηση κρατά τα οστά μας υγιή για μεγαλύτερο διάστημα.

Όμως δεν υπάρχουν μόνο αρνητικά σε όλη τη διαδικασία της εξέλιξης μας. Μεγαλώνοντας, γινόμαστε πιο ώριμοι, έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και αποκτάμε αυτό που λένε εμπειρίες ζωής και μαθήματα που μας κάνουν σοφότερους. Μπορεί κάποιοι να λαχταρούν το σώμα των είκοσί τους χρόνων, λίγοι είναι όμως αυτοί που θέλουν να γίνουν είκοσι ξανά.

Μπορεί ο χρόνος να μας επηρεάζει σωματικά και ψυχικά αλλά είναι στο χέρι μας να περιορίσουμε τη φθορά με τη βοήθεια της γιόγκα που είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο. Δεν έχει σημασία σε ποιά ηλικία ξεκινά κανείς και σε ποιό επίπεδο βρίσκεται σωματικά, γιατί η γιόγκα θα τον βοηθήσει. Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα στρωματάκι και ένας καλός δάσκαλος.

 

Υπογράφει: η Νάντια Στελετάρη